Hər bir xalqın gələcəyini müəyyənləşdirən ən böyük sərvətlərdən biri onun elmə, təhsilə və ziyalılığa verdiyi dəyərdir. Cəmiyyətin inkişafında elə şəxsiyyətlər vardır ki, onların zəhməti yalnız çalışdıqları müəssisənin divarları arasında qalmır, bütöv bir elmi mühitin formalaşmasına, yeni düşüncə sahiblərinin yetişməsinə və intellektual potensialın güclənməsinə xidmət edir. Azərbaycan Kooperasiya Universitetinin elm və innovasiyalar üzrə prorektoru, iqtisad elmləri doktoru, professor, Əməkdar elm xadimi Bəyali Xanalı oğlu Ataşov da zəngin elmi təcrübəsi, akademik fəaliyyəti və iqtisadiyyat elminin inkişafına bağlılığı ilə tanınan ziyalılardandır. Onun həyat və fəaliyyət yolunda diqqət çəkən əsas məqam elmi biliklərə sədaqət, təhsilin inkişafına məsuliyyətli münasibət və iqtisadi düşüncənin müasir tələblərə uyğun zənginləşdirilməsinə göstərdiyi önəmdir.
Professor Bəyali Ataşovun elmi fəaliyyətini səciyyələndirən mühüm xüsusiyyətlərdən biri iqtisadi nəzəriyyə ilə real təsərrüfat həyatının qarşılıqlı əlaqəsinə verdiyi əhəmiyyətdir. İqtisadiyyat yalnız rəqəmlərdən, hesablamalardan və maliyyə göstəricilərindən ibarət deyil. Bu elm insanların rifahını, müəssisələrin inkişafını, istehsal münasibətlərini və bütövlükdə cəmiyyətin gələcəyini müəyyən edən prosesləri araşdırır. Belə geniş və mürəkkəb sahədə elmi fəaliyyət göstərmək dərin nəzəri hazırlıq, analitik düşüncə və davamlı araşdırma tələb edir. Bəyali Ataşovun iqtisad elmləri doktoru elmi dərəcəsinə və professor adına yüksəlməsi onun uzunmüddətli elmi hazırlığının mühüm göstəricisidir. Elmi araşdırmalarında iqtisadi proseslərə sistemli yanaşma, nəzəri biliklərin praktik əhəmiyyətinin qiymətləndirilməsi və müasir inkişaf meyillərinin öyrənilməsi kimi məsələlər xüsusi yer tutur. Belə yanaşmalar iqtisadiyyat elminin yalnız akademik müstəvidə deyil, həm də cəmiyyətin real ehtiyacları ilə əlaqəli şəkildə inkişaf etməsinin vacibliyini nümayiş etdirir.
Bəyali Ataşovun Azərbaycan Kooperasiya Universitetində elm və innovasiyalar üzrə prorektor kimi fəaliyyəti onun peşəkar həyatının mühüm istiqamətlərindən biridir. Ali təhsil müəssisəsində elmi fəaliyyətin təşkili, tədqiqat imkanlarının genişləndirilməsi, akademik mühitin inkişaf etdirilməsi və innovativ düşüncənin təşviqi böyük təşkilatçılıq tələb edən məsələlərdir. Müasir universitet yalnız tələbələrə bilik verən təhsil ocağı deyil, eyni zamanda yeni elmi ideyaların formalaşdığı, araşdırmaların aparıldığı və gələcək mütəxəssislərin yetişdiyi mühüm intellektual mərkəzdir. Bu baxımdan Bəyali Ataşovun tutduğu vəzifə universitetin elmi potensialının inkişafı və tədqiqat fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Onun təmsil etdiyi akademik idarəçilik istiqamətində elmin tədrislə vəhdəti, tədqiqat nəticələrinin praktik sahələrlə əlaqələndirilməsi və gənclərin elmi yaradıcılığa marağının artırılması əsas vəzifələrdəndir.
Professorun elmi dünyagörüşündə diqqət çəkən məsələlərdən biri müasir iqtisadi inkişafın yeni çağırışlarına münasibətidir. Dünyada baş verən texnoloji dəyişikliklər, rəqəmsal iqtisadiyyatın genişlənməsi, enerji təhlükəsizliyi və dayanıqlı inkişaf məsələləri iqtisad elmi qarşısında yeni tədqiqat istiqamətləri açır. Bəyali Ataşovun yaşıl iqtisadiyyat və yaşıl enerjinin inkişafı problemlərinə dair elmi araşdırmaları da bu baxımdan diqqətəlayiqdir. Onun elmi fəaliyyətində təbii resurslardan səmərəli istifadə, ekoloji problemlərin iqtisadi tərəfləri və dayanıqlı inkişafla bağlı məsələlərin öyrənilməsi mühüm yer tutur. Bu mövzuların araşdırılması yalnız bugünkü iqtisadi tələbat baxımından deyil, gələcək nəsillərin maraqları və ölkələrin uzunmüddətli inkişaf imkanları baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Alimin belə aktual məsələlərə elmi yanaşması onun iqtisadi düşüncəsinin müasir dünyanın inkişaf meyilləri ilə əlaqəsini nümayiş etdirir.
Bəyali Ataşovun fəaliyyəti elmi əsərlərin hazırlanması, redaktəsi və akademik biliklərin yayılması baxımından da diqqətəlayiqdir. Onun müxtəlif elmi nəşrlərdə iştirakı, tədqiqat mövzularına dair məqalələri və digər alimlərin elmi fəaliyyətinə verdiyi dəstək akademik mühitin inkişafına xidmət edən mühüm istiqamətlərdəndir. 2026-cı ildə Azərbaycan Kooperasiya Universitetinin dosenti Eldəniz Həsənovun hazırladığı “Torpaqların aqroekoloji qiymətləndirilməsi” adlı dərs vəsaitinin elmi redaktoru olması da professorun elmi fəaliyyətinin konkret nümunəsidir. Torpaq resurslarının qiymətləndirilməsi, ekoloji problemlərin araşdırılması və aqrar sahədə elmi biliklərin tətbiqi iqtisadi inkişafla birbaşa əlaqəli məsələlərdir. Belə nəşrlərin elmi redaktəsində iştirak etmək müəllifin araşdırmalarına akademik baxımdan yanaşmaq, elmi məzmunun sistemliliyinə və tədqiqatın nəzəri əsaslarına diqqət yetirmək kimi məsuliyyətli vəzifələri əhatə edir. Bəyali Ataşovun bu istiqamətdə fəaliyyəti onun elmə bağlılığının yalnız şəxsi araşdırmalarla məhdudlaşmadığını göstərir.
Alimin peşəkar fəaliyyətində gənc tədqiqatçıların yetişdirilməsi də xüsusi yer tutur. Elm yalnız mövcud biliklərin qorunması ilə yaşamır; onun gələcəyi yeni suallar verən, müstəqil düşünən və araşdırma aparmağı bacaran gənclərin yetişməsindən asılıdır. Bəyali Ataşovun iqtisadiyyat üzrə dissertasiya işlərinə elmi rəhbərlik etməsi onun akademik fəaliyyətinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Gənc tədqiqatçıya düzgün elmi metodologiyanın öyrədilməsi, araşdırma mövzusunun əhatəli təhlilinə istiqamət verilməsi və nəticələrin əsaslandırılması böyük bilik və səbir tələb edir. Bu baxımdan professorun elmi rəhbərlik fəaliyyəti iqtisad elminin yeni nümayəndələrinin formalaşması üçün əhəmiyyətlidir. Təcrübəli alimin ən dəyərli töhfələrindən biri də özündən sonra elmi araşdırmaları davam etdirəcək, yeni biliklər yaradacaq və akademik ənənələri yaşadacaq mütəxəssislərin yetişməsinə kömək göstərməsidir.
Professor Bəyali Ataşovun ziyalı portretində xüsusi yer tutan xüsusiyyətlərdən biri elmi düşüncənin yüksək mənəvi məsuliyyətlə bağlı olmasıdır. Həqiqi alim üçün bilik yalnız şəxsi nailiyyət və elmi ad qazanmaq vasitəsi deyil, cəmiyyətin inkişafına xidmət edən qiymətli sərvətdir. Elmi mühitdə dürüstlük, obyektivlik, araşdırma nəticələrinə məsuliyyətli münasibət və fərqli fikirlərə hörmət akademik mədəniyyətin əsas prinsipləridir. Bəyali Ataşovun uzunillik elmi-pedaqoji fəaliyyətini bu dəyərlər baxımından qiymətləndirmək mümkündür. Onun elmi əsərlərdə, ali təhsil mühitində və tədqiqat proseslərinin təşkilində iştirakı iqtisadi biliklərin inkişafına verilən önəmin ifadəsidir. Belə bir fəaliyyət həm də gənc nəslə elmin ciddi zəhmət, davamlı axtarış və məsuliyyət tələb etdiyini göstərir.
Azərbaycan Kooperasiya Universitetinin elmi mühitində tədqiqat fəaliyyətinin genişləndirilməsi, iqtisadiyyatın aktual məsələlərinin öyrənilməsi və universitetin intellektual imkanlarının inkişaf etdirilməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu prosesdə elmi konfransların, müzakirələrin, nəşrlərin və akademik əməkdaşlığın rolu xüsusilə böyükdür. Bəyali Ataşovun müasir universitetlərdə elmi fəaliyyətin problemləri və inkişaf yanaşmaları haqqında araşdırmaları da bu mövzunun onun akademik fəaliyyətində xüsusi yer tutduğunu göstərir. Ali məktəblərdə təhsillə tədqiqat arasında möhkəm əlaqənin yaradılması, elmi nəticələrin iqtisadi və ictimai faydaya çevrilməsi müasir dövrün əsas tələblərindəndir. Belə məsələlərin elmi müstəvidə öyrənilməsi universitetlərin gələcək inkişafı baxımından əhəmiyyətlidir.
Azərbaycan Respublikasının Əməkdar elm xadimi fəxri adına layiq görülməsi professor Bəyali Ataşovun zəngin elmi bioqrafiyasında xüsusi yer tutur. Bu fəxri ad elm sahəsindəki fəaliyyətə verilən dövlət qiymətinin ifadəsidir. İqtisad elmləri doktoru elmi dərəcəsi və professor adı ilə birlikdə həmin titul onun akademik həyatının mühüm nailiyyətlərini əks etdirir. Lakin ziyalının həqiqi dəyəri yalnız qazandığı ad və mükafatlarla ölçülmür. Elmə ayrılan illər, tədqiq olunan problemlər, yazılan əsərlər, yetişdirilən mütəxəssislər və insanlara ötürülən biliklər də böyük mənəvi əhəmiyyət daşıyır. Bəyali Ataşovun fəaliyyəti bu baxımdan zəhmətin, elmi axtarışın və peşəkar məsuliyyətin mühüm nümunəsidir. Belə alimlərin təcrübəsi Azərbaycanın ali təhsil və elmi-tədqiqat mühitinin inkişafı üçün qiymətli intellektual potensial təşkil edir.
Müasir Azərbaycanın iqtisadi gələcəyi innovasiyalara, bilik iqtisadiyyatına, yüksək ixtisaslı mütəxəssislərə və elmi araşdırmaların praktik tətbiqinə getdikcə daha çox ehtiyac duyur. Bu baxımdan universitetlərin qarşısında yalnız təhsil vermək deyil, həm də cəmiyyətin yeni inkişaf çağırışlarına cavab verə biləcək intellektual potensial formalaşdırmaq vəzifəsi dayanır. Bəyali Ataşovun elmi və idarəçilik fəaliyyəti də belə bir məsuliyyətli sahəyə xidmət edir. Yaşıl iqtisadiyyat, elmi fəaliyyətin təşkili, iqtisadi proseslərin təhlili və akademik biliklərin inkişafı istiqamətində araşdırmalar aparılması Azərbaycanın iqtisadi fikir mühitinin zənginləşməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Təcrübəli alimlərin elmi potensialının gənclərin enerjisi və innovativ düşüncəsi ilə birləşdirilməsi isə gələcək nailiyyətlər üçün mühüm imkanlar yaradır.
Azərbaycan Kooperasiya Universitetinin elm və innovasiyalar üzrə prorektoru, iqtisad elmləri doktoru, professor, Əməkdar elm xadimi Bəyali Xanalı oğlu Ataşovun həyat və fəaliyyət yolu elmə sədaqətin, dərin iqtisadi düşüncənin və ziyalılıq ənənələrinin əhəmiyyətini nümayiş etdirir. Onun elmi tədqiqatları, akademik nəşrlərdə iştirakı, dissertasiya işlərinə rəhbərliyi və ali təhsil sahəsində daşıdığı məsuliyyət Azərbaycan iqtisad elminin inkişafı ilə bağlı mühüm fəaliyyət istiqamətləridir. Bəyali Ataşovun ziyalı kimi dəyəri biliklərin qorunması, yeni elmi düşüncənin təşviqi və gələcək mütəxəssislərin formalaşmasına xidmət edən peşəkar fəaliyyəti ilə bağlıdır.
Elmə həsr olunan ömür zamanla məhdudlaşmayan mənəvi sərvətdir. Çünki bir alimin irəli sürdüyü fikir yeni araşdırmaların başlanğıcına, yetişməsinə kömək etdiyi gənc mütəxəssis isə gələcəyin yeni elmi nailiyyətlərinin müəllifinə çevrilə bilər. Professor Bəyali Ataşovun elmi və pedaqoji fəaliyyətinin əhəmiyyəti də məhz bu davamlılıqda, iqtisadi biliklərin inkişafına verilən dəyərdə və Azərbaycan elminin intellektual gələcəyinə göstərilən xidmətdə öz ifadəsini tapır.