20 Yanvar 1990-cı il, Azərbaycan xalqının müstəqillik mübarizəsinin və azadlıq arzularının zirvəsi olduğu kimi, həm də böyük faciənin yaşandığı bir tarixdir. Sovet İttifaqının Azərbaycan üzərinə göndərdiyi hərbi qüvvələr nəticəsində çox sayda günahsız insan həyatını itirmiş, amma eyni zamanda, bu hadisə Azərbaycan xalqının müstəqillik və azadlıq yolundakı mübarizəsini simvolizə etmişdir. 20 Yanvar faciəsi həm faciəvi, həm də şanlı bir tarix olaraq, Azərbaycan xalqının öz milli müstəqilliyinə, vətənə bağlılığını və qəhrəmanlıq ruhunu göstərir. 1980-ci illərin sonlarına doğru, Sovet İttifaqında baş verən dəyişikliklər və Azərbaycan xalqının müstəqillik istəyinin artması, SSRİ rəhbərliyini narahat edirdi. 1988-ci ildə Qarabağ münaqişəsinin alovlanması və Azərbaycanın digər bölgələrində siyasi fəallığın yüksəlməsi, Sovet hakimiyyətinin Azərbaycan xalqını sıxışdırmaq məqsədilə daha sərt tədbirlər görməsinə səbəb oldu. Bu proseslərin kulminasiya nöqtəsi olaraq, 1990-cı ilin 20 yanvarında Sovet İttifaqı Azərbaycanın paytaxtı Bakı və digər şəhərlərində qanlı hərbi əməliyyatlar həyata keçirdi. 20 Yanvar günü Sovet ordusunun Bakıya daxil olması ilə başlayan hadisələrdə 100-dən çox insan həyatını itirdi, yüzlərlə insan yaralandı. Bu hadisə sadəcə bir hərbi müdaxilə deyil, eyni zamanda xalqın azadlıq və müstəqillik mübarizəsinin qarşısını almaq cəhdi idi. Lakin, Sovet İttifaqının törətdiyi bu faciə, Azərbaycan xalqının müstəqillik istəyini daha da gücləndirdi. 20 Yanvar, Azərbaycan xalqının Sovet imperiyasına qarşı mübarizəsini simvolizə edən bir tarixə çevrildi. Hadisələrin ardından xalq arasında milli birlik və mübarizə əzmi daha da artdı. 20 Yanvar hadisəsi həm də Azərbaycanın müstəqilliyinə gedən yolun başlanğıcı oldu. 1991-ci ilin oktyabrında, Azərbaycanın müstəqilliyini elan etməsi ilə, 20 Yanvar hadisələri bu müstəqilliyin əldə olunmasında mühüm rol oynadı. Sovet İttifaqı, 20 Yanvar faciəsi ilə Azərbaycan xalqını qorxuda bilmədi, əksinə, bu hadisə xalqın müstəqillik uğrunda mübarizəsini daha da gücləndirdi və onun tarixinə şanlı bir səhifə olaraq yazıldı. Bu hadisənin Azərbaycan xalqının milli şüurunda dərin izlər buraxdığı və bu gün də yaddaşlarda yaşadıldığı heç şübhəsizdir. Hər il 20 Yanvarın ildönümündə Azərbaycan xalqı, şəhidlərini anır, onların xatirəsini yad edir və onların mübarizəsinə sadiq qalır. 20 Yanvar həm də vətənpərvərlik və milli birliyin rəmzidir. Bu faciə, azadlıq və müstəqillik uğrunda canlarını fəda edən qəhrəmanların xatirəsini yaşatmaqla yanaşı, gənc nəsillərə müstəqillik dəyərinin nə qədər əhəmiyyətli olduğunu da aşılamaqda mühüm rol oynayır. 20 Yanvar faciəsi, təkcə Azərbaycan xalqının deyil, bütün dünyada azadlıq və müstəqillik uğrunda mübarizə aparan xalqlar üçün bir nümunə oldu. Bu hadisə, beynəlxalq ictimaiyyətə göstərdi ki, Azərbaycan xalqı heç bir güc qarşısında əyilməyəcək, öz müstəqilliyini qorumaq üçün bütün çətinliklərə sinə gərəcəkdir. Müstəqillik uğrunda aparılan mübarizənin, həm də beynəlxalq aləmdə tanınmasının vacibliyi 20 Yanvarın əhəmiyyətini daha da artırır.
